Sy eit kappeskjørt!

For å sy eit kappeskjørt til ei lita jente må du først måle henne rundt hoftene. Så må du bestemme kor langt skjørtet skal vere. Om du vil ha tre høyder på skjørtet må du ha tre rektangel med stoff, med aukande vidde. Dei kan vere like høge, eller du kan velge å ha tre ulike høgder. Men tilsaman må dei tilsvare den totale høgda du vil ha på skjørtet. Legg til litt saumrom på kvar, og legg til 5 cm til løpegang på det øverste stykket (livstykket).

Livstykket treng ikkje vere så vidt, men ho må kunne få det over hoftene og opp til livet. Eg la til 15 cm på hoftevidda, pluss to cm i saumrom. Vidda på kappene er litt vanskelegare å rekne ut, det kjem heilt an på kor mykje rynking du vil ha på stoffet. Eg gjekk for middels, og her er måla på dei stykka eg brukte:

Livstykke: 77 cm x 25 cm
Første kappe: 110 cm x 25 cm
Nederste kappe: 180 cm x 20 cm

Jenta mi er fire år gamal og ca 50 cm rundt livet, skjørtet blei faktisk litt langt på henne men det betyr jo berre at ho kan bruke det i lang tid framover! For ordens skuld: gå over alle saumrom med sikksakk eller overlock etter at du har sydd saumane. 

Brett livstykket dobbelt på tvers, rette mot rette. Nål og sy saman kortsidene. Snu rettsida ut og press saumen.

Så er det tid for å rynke første kappe. Det fins masse vegvisarar på nett, kanskje har du til og med rynkefot, eg pleier berre å skru opp stinglengda og trådspenninga på maks, så rynkar stoffet seg fint sjølv. Det blir ikkje kjempetette rynker men eg syns det er akkurat passe. På bildet har eg sydd dobbel rynkesøm men det er egentlig ikkje nødvendig med mindre du har tenkt å rynke stoffet saman endå meir for hand.

No har du ei lang remse med rynking i eine langsida. Mål den opp i forhold til livstykket, du vil ha ein del å gå på. Sy kappa saman i kortsida slik at opningen blir like stor som omkretsen på livstykket. Ikkje klipp av det overskytande før du har sydd kappa fast! Då vil nemlig rynkinga gå ut.

Nål kappa fast rette mot rette med livstykket, og sy fast heile vegen rundt. Pass på at dei to saumane (som blir midt bak på skjørtet) hamnar på same stad og begynn å sy ca ein cm etter denne. Når du har kome nesten heilt rundt, ein cm frå midt-baksaumen frå andre sida, kan du klippe av det overskytande stoffet på kappa. Press saummonnet på kappa si sidesaum frå kvarandre med fingeren og sy fast dei siste to cm av kappa til livstykket.

 Slik ser det ut når du snur! Stryk saumrommet opp mot livstykket og sy ein stikning rett over kanten.

 Brett den nederste kappa dobbelt på langs og stryk.

Rynk den på same måte som første kappe, men ikkje sy saman kortsidene enno.Nål fast til nedre kant av førstekappa, rette mot rette, sørg for at nedre kappa "stikker ut" litt på kvar side av saumen midt bak. Sy fast som over, men denne gongen med to cm klaring på kvar side av saumen midt bak. Dette stadiet har eg ikkje bilder av, så de får prøve å bære over med meg når eg skal forklare med ord.
Klipp av det overskytande kappestoffet i kvar ende, men la dei overlappe med to cm. Brett inn råkanten på den ein delen, slik som dette (ignorer at kappa her ikkje er festa til skjørtet, dette er berre for å illustrere):

Stikk råkanten på den andre sida av kappa inni opninga, og sy ein saum utanpå. Då er kappa lukka, og du kan sy dei siste fire cm fast til førstekappa. Puh, håpar det var forståleleg! 

Stryk saumrommet mot førstekappa, og sy ein stikning rett over kanten. No har du noko slikt som dette:

 Så er det berre løpegangen igjen. Brett inn først ein cm, så fire cm øverst på livstykket, stryk. Legg gjerne inn ein båndbit ved saumen for å vise kva som er bak og fram, det likar i alle fall jenta mi at eg gjør. Då går påkledninga litt lettare... Sy ein saum i nedre kant av løpegangen.

Tre inn eit stykke strikk ca tre cm brei. Strikken må vere så stram at den sit godt rundt livet. Eg syns det funkar å bruke livvidda og så ikkje legge til sømrom på strikken, då passar det som regel bra. Men det kan vere lurt å teste først. Tre med ei sikkerheitsnål eller liknande, sy saman strikken i kortsidene med sikksakk.

 Og så er skjørtet fiks ferdig, ta det på og snurr i veg!

Sy ein fugl!

Last ned mønsteret herfra. Skriv det ut på eit A4-ark slik at bildet dekker heile arket for å få rett storleik på mønsterdelane. Eg likar å bruke eit stoff til buken og eit anna til sidene, syns ofte det blir finast å bruke eit litt lysare stoff på buken. Klipp ut ein bukdel og to sidedelar med vel 0,5 cm sømmonn - husk at dei to sidedelane skal vere speilvendt! Teikn inn avmerkingar og innsnitt. Pass på at det du brukar til å teikne med ikkje vil vise gjennom på rettsida av stoffet, eg brukte ein blyant og teikna svakt.

Brett bukdelen dobbelt rette mot rette og sy innsnittet.

Slik blir det på retta:

Nål saman bukdelen og ein sidedel rette mot rette frå punkt A til punkt B. Bruk mange nålar spesielt i kurvene under nebbet! Hvis du er veldig tålmodig er det sikkert best å tråkle i staden for å nåle, då blir det lettare å få eit fint resultat. Så tålmodig er ikkje eg. Legg sidedeln opp når du skal sy delane saman, og følg markeringa du har teikna på stoffet når du syr frå A til B. Sy i roleg tempo, prøv å få kurvene så jevne som mulig.

Ferdig:

Nål fast sidedel 2 til andre sida av bukdelen, rette mot rette, og sy på same måte.

Nål fuglen saman i hovudet og på ryggen. Husk at det skal vere ein opning mellom punkt C og D!

Sy frå A til C, og frå D til B. For å lage opningen på ryggen pleier eg berre å feste tråden ved å sy litt tilbake når eg kjem til punkt C, før eg løfter symaskinfoten og skyver arbeidet frå meg til punkt D havnar under nåla. Så senker eg foten og startar på den nye sømmen. det er meir effektivt enn å drive å dra fuglen ut frå symaskina, kutte trådar, legge den inn igjen og sy vidare. Og så slepp ein så himla mange trådendar! No er det berre å kutte tråden som er strekt mellom punkt C og D etterpå.

Klipp små hakk i kurvene, spesielt under nebbet og på brystet til fuglen.

No skal den sjå nokolunde slik ut:

Vend fuglen gjennom ryggopninga. Det kan vere vanskelig å vende nebbet, bruk gjerne ei strikkepinne eller liknande men ver veldig forsiktig! Plutselig har den gått gjennom. Det er betre å lirke forsiktig enn å bruke makt.

Fyll fuglen med det du måtte ønske, eg likkar å bruke ull. Bruk bittesmå mengder om gangen i nebbet, og pakk det godt saman underveis. Det fins eigne reiskapar med bittesmå gaflar i tuppen for å fylle dukker og kosedyr, men eg syns det fungerar like godt med ein blyant der tuppen er knekt av. Den litt flisete tuppen held ulla fast når ein skal lure den inn på riktig stad, og pakkar den fint saman.

Fuglen held forma best om du fyller den ganke full. jo fastare den er, jo meir symmetrisk vil den bli også. Når du er nøgd med fyllinga, er det på tide å lage hempe. Eg brukte eit bomullssnøre på ca 20 cm, stakk nåla frå innsida og ut rett over ryggopninga.

Lag ei løkke og stikk nåla inn igjen på innsida, knyt endane saman og trekk i løkka slik at knuten hamnar på innsida av ryggsaumen.

Så lukkar du ryggopninga med stigesting (trur eg det heiter på norsk?).

Fest tråden godt, og stikk nåla ned ved sømmen og ut igjen ein tilfeldig plass på fuglen. Trekk i tråden så knuten senkar seg ned og blir gjemt, og klipp av tråden heilt inntil kroppen.

Fiks ferdig, heng opp! Legg gjerne igjen lenke om du syr ein slik, eg har kjempelyst til å sjå.

To inspirerande saker

Har de sett at Frk. Fjong har presentert fem ulike "Ukens designer" med vekt på tekstil? No kårar ho Månadens designer, klikk gjerne inn og gi ei stemme! Ho har funne fram til fleire dyktige damer, mange av dei er favorittar av meg frå før. Avstemninga er open til og med 8. juni.

Og korleis kan ein unngå å bli inspirert når ein har sånne småttingar ute i hagen? Tre stykker spretter rundt og er verdens søtaste. Det rykker i symaskinfingeren, eg må må må lage noko lite, søtt og dunete! Meir om kyllingane her. 

Ulldyrrelatert: marknad og utsalsbutikk

For snart to veker sedan opna velværebutikken Just Pure i Lille Øvregaten i Bergen, og der kan du kjøpe ulldyra mine. Anne Elisabet som driv butikken tok kontakt med meg tidlegare i år for å spørre om eg var interessert i eit samarbeid. Det var eg selvfølgelig! Den vesle butikken er riktig så fin og har nydelege varer. Og den ligg i ei av Bergens trivelegaste gater, spør du meg. Ta ein tur innom om du vil ha fine gåver, gode velværeprodukt eller ein massasje!

Og sjølv om det verkar som om sommaren er over for i år, så skal Fortidsminneforeningen i Bergen arrangere sommarmarknad i Stranges Stiftelse på søndag. Lokalet på Klosteret i Bergen er kjempefint, det blir mogleg å handle både bruktvarer og handverk/brukskunst av ymse slag, og det blir kafé. Perfekt å kombinere med ein tur i Nordnesparken eller Akvariet! Eg skal vere der også med ulldyra mine, og håpar det blir ein hyggelig dag. Kom gjerne innom og sei hei, dei av dykk som bur på denne kanten!

Har du helst på vesle Hr. Mus?

Eg må vise fram det siste ulldyret mitt, eg har leika med tanken om å lage mus ei stund og plutselig her ein dag så løsna det. Dette er prototypen, og eg er godt nøgd med han. Omlag 10 cm høg, fylt med ull og eit par teskejier ris i rumpa slik at han skal sitte stabilt og godt. Kjekt å lage noko som er litt mindre komplisert enn dei vanlege dyra!

Han skal bli gåve til ei jente her i huset som fyller fire år i morgon. No i kveld har eg sydd ein liten sovepose til han med hank på, slik at ho kan bere han rundt halsen som eit smykke. Dermed blir det ein fin liten leike å ha med seg når ein er på reisefot, enten i bilen eller andre stader. Eg håpar ho likar han!

Dagen loppefunn: Jærstolar

Då eg var lita pleide eg og resten av familien å tilbringe alle helger og feriar i sommarhalvåret i kårhuset på garden der far min er frå. Me kalte huset "Nyastovo" sjølv om det i realiteten var rundt hundre år gamalt. Det var eit typisk lite vestlandshus frå den tida, raudmalt med kvite glas, stove og kjøken nede og to små soverom oppe. Det var straum i huset, men ikkje innlagt vatn og ikkje baderom. Besteforeldra mine budde jo i huset ved sidan av så me brukte badet der, og vatn hadde me rikelig av i brønnen. 

Eg huskar desse somrane som eviglange. Me budde i ei leiligheit i byen men kvar fredags ettermiddag pakka me bilen og sette kursen innover. Eg syns det var som å komme til paradis når me var framme. Og det er klart det var det! Masse tumleplass, grøne bakkar fulle av kvite lam, fjøra eit steinkast unna og ei snill bestemor som alltid hadde sjokolade i skapet. Livet blir vel ikkje betre enn det når du er sånn cirka seks år, trur eg.

Eg har masse sterke minne i form av sanseinntrykk frå den tida. Eg huskar godt korleis det var å stå utanfor huset om kvelden og pusse tenner mens doggen allereie hadde lagt seg i graset slik at eg vart våt på føtene. Når eg hadde lagt meg i senga og skulle sove, blei eg liggande og kikke på alle kvistane i treverket i taket. Dei danna mønster, vart til auge og snutar, og snart såg eg revar, kattar og allslags dyr der oppe. På golvet i stova låg det eit reinsdyrskinn, og eg elska å stryke gjennom pelsen med fingrane. Og så huskar eg at eg ikkje likte å sitte ved kjøkkenbordet og ete. Der var det nemlig stolar med fletta sete, og reipa i dette flettverket stakk meg i låra når eg sat der. Ytterst ubehageleg, syns eg då. Men det kan ikkje ha vore så ille, for eg huskar framleis stolane som veldig fine. Seinare har eg lært at det var jærstolar, og at dei er å rekne som ein norsk designklassikar.

Jærstolar har blitt laga på Jæren i over hundre år. Det er enkle men solide trestolar med sete av fletta sjøgras. I starten var det mange lokale produsentar, og stolane blir laga den dag i dag ved minst to fabrikkar. Dei har vore ein jevnt populær klassikar i norske interiør gjennom heile 1900-talet, og er det framleis. Då me flytta inn huset vårt for tre-fire år sidan var eg fast bestemt på at eg ville ha jærstolar. Heilt nye kostar dei bortimot 2500,- stykket, og det var jo heilt uaktuelt. Så var det å tråle Finn.no, men det var lettare sagt enn gjort ettersom det er stor rift om jærstolar. Men nedeleg hadde eg lukka med meg og fekk kapra fem stk til ein god pris. I følge seljaren er dei 40-50 år gamle, men det er veldig fint brukte og stø som fjell. dei er av typen Aksel med tre spilar i ryggen, og eg elskar dei! Eg har skrubba dei med grønnsåpevatn og pussa dei ned med sandpapir, og no er dei nesten like fine som nye.

 Så kom mannen min over ei annonse til forleden, det var ei dame som skulle rydde loftet og ville kvitte seg med fire stolar til. 50,- pr stk, skulle ho ha. Røvarkjøp! Egentlig har me jo stolar nok men eg klarte ikkje la vere så no har me jammen fire stolar til. Kan jo komme godt med når me har masse folk i huset, seier eg til meg sjølv. Desse er malte, i ein fin litt pistasjegrøn farge. Litt slitte i malingen, men enn så lenge likar eg dei godt slik dei er. Det morsomme er at desse er av Slåke-typen, dei har litt annleis "frambein" og er litt høgare, og eg syns det er sprøtt at noko så lite kan gjere så mykje for det generelle uttrykket. 

Slåke til venstre, Aksel til høgre

No gjenstår det berre for oss å bestemme oss for om det er dei trefarga eller dei grøne me skal ha framme til kvardags. Kanskje me til og med kan veksle litt på dei, skifte dei ut slik andre folk byter gardiner etter årstida? Hmm, kanskje me skulle hatt fire sett...

Heldigvis hadde eg svært god hjelp under skrubbinga av alle desse gamle jærstolane, elles hadde det tatt lang tid!

(Det er visst lang tid sidan eg lova å vise loppefunn kvar lørdag, men sidan sist har pc'en min fått ein treklosse i høg fart rett i skjermen, og er vel meir eller mindre avliden. Men eg skal prøve å få det til no framover!)

Ukens designer

For ei tid tilbake blei eg kontakta av Frk. Fjong, ho har ein fin blogg og kjører mellom anna ein serie som heiter "Ukens designer". Ho spurte om eg ville vere med på det, og det ville eg sjølvsagt! Veldig hyggeleg å bli spurt, og veldig smigrande å vere i så godt selskap. Om du vil vite meir om ulldyra og korleis eg teiknar dei, så kan du ta turen innom Frk. Fjong og lese intervjuet!

Mine beste loppefunn: Penneteikning

I minst 15 år har eg vore ivrig gjest hos brukthandlarar og på loppemarknader. Som mange andre elskar eg å finne skattar i i gamalt rot og skrot, og etterkvart har det blitt ein heil del loppefunn. No vil eg vise fram litt av det her på bloggen, så kvar lørdag framover blir det nytt loppeinnlegg! Kanskje fleire vil bli med? Eg vil gjerne sjå andre sine bruktkupp også!

I dag vil eg vise fram ein slags blindpassasjer eg fekk med meg frå ein loppemarknad her i byen i fjor. Det var Dyrebeskyttelsen som arrangerte, og marknaden var utandørs. Me bur jo i Bergen, så det byrja sjølvsagt å regne. Kassane med gamle bøker blei dekt til med presenning og eg holdt på å gå heim utan å sjå på dei. Men så måtte eg berre stikke nasen nedi ei kasse likevel. Der fann eg to bind "Husmorens Leksikon" frå 1947, eg kjøpte dei fordi eg aldri kan motså eit fint marmorert bokomslag. Kika ikkje så nøye inni sidan veret var som det var. Då eg kom heim oppdaga eg alle dei morsomme småteikningane inni boka, eit fantastisk bokmerke med ugle på, og ikkje minst rosinen i pølsa - ei lita penneteikning av ei kvinne som kikkar seg over skuldra var låg laust inne i det eine bindet. Ingen signatur eller dato, så eg anar ingenting om bakgrunnen for bildet. Men eg syns det er kjempefint! No har det fått passande ramme og glas, og har fast plass på syrommet i kjellaren.

Regnboge i tråd

Har du nokon gong vore på loppemarknad og funne ein pose full av det som ser ut som trådrestar og garnstumpar? For så å komme heim og innsjå at du har fått eit liten skatt mellom hendene når du opnar posen? Nokon har tømt syskrinet eller strikkekorga, og restane vitnar om flittige hender og ferdige eller uferdige prosjekt. Eg klarar aldri å gå frå slike posar! Her om dagen leika eg meg litt med sånt noko, og resultatet skal få stå på stas i syrommet ei stund, til inspirasjon og glede for syn og sinn.

God fredagskveld!

(ps: i morgon set eg i gang ein liten serie; mine finaste loppefunn! Kvar lørdag framover vil eg vise fram bruktfunn eg er spesielt godt nøgd med, av ein eller annan grunn. Andre som vil vere med på leiken? Vis fram dine, du også!)